Wat moet ik regelen als er een stroomstoring is in mijn apotheek?

Martine · 17 jul 2026

Bij een stroomstoring in een apotheek moet je direct handelen: de koelketen bewaken, medicijnen controleren op temperatuuroverschrijding, patiënten informeren als leveringen in gevaar komen, en een noodprocedure activeren. Apotheken zijn wettelijk verplicht om de kwaliteit en veiligheid van geneesmiddelen te garanderen, ook bij technische storingen. De vragen hieronder helpen je om goed voorbereid te zijn. Als je direct advies wilt over bewaking op afstand, kun je ook contact opnemen met Mobeye.

Welke risico’s ontstaan er bij een stroomstoring in een apotheek?

Een stroomstoring in een apotheek brengt meerdere serieuze risico’s met zich mee. Het grootste gevaar is temperatuurstijging in koelkasten en koelopslag, waardoor medicijnen onbruikbaar kunnen worden. Daarnaast vallen beveiligingssystemen, alarmen en communicatieapparatuur mogelijk uit, en kunnen digitale patiëntendossiers tijdelijk onbereikbaar zijn.

Medicijnen zoals insuline, bepaalde vaccins en biologische geneesmiddelen zijn sterk temperatuurgevoelig. Een te hoge bewaartemperatuur, ook al duurt dat maar enkele uren, kan de werkzaamheid ernstig aantasten. Dat levert niet alleen financiële schade op, maar ook een gezondheidsrisico voor patiënten die van die medicijnen afhankelijk zijn.

Naast de koelketen zijn er andere risico’s. Elektronische receptverwerking valt stil, geautomatiseerde medicijnuitgifte werkt niet meer, en als de beveiliging uitvalt, is de apotheek kwetsbaarder voor inbraak. Juist buiten openingstijden, wanneer er niemand aanwezig is, kan een stroomstoring onopgemerkt blijven totdat de schade al is aangericht.

Hoe lang mogen medicijnen zonder koeling bewaard worden?

Hoelang medicijnen zonder koeling bewaard mogen worden, verschilt per geneesmiddel en staat vermeld in de bijsluiter of productinformatie van de fabrikant. Voor de meeste koelkastmedicijnen geldt een maximale bewaartemperatuur van 2 tot 8 graden Celsius. Zodra die grens wordt overschreden, begint een tijdklok te lopen die per product anders is.

Insuline is een bekend voorbeeld: ongeopende insuline kan bij kamertemperatuur (tot circa 25 graden) soms enkele weken bewaard worden, maar eenmaal geopend of bij hogere temperaturen loopt de houdbaarheid snel terug. Vaccins zijn over het algemeen nog gevoeliger en kunnen al na korte blootstelling aan hogere temperaturen hun effectiviteit verliezen.

De praktische vuistregel voor apothekers is: documenteer het moment waarop de stroom uitviel en de temperatuur begon te stijgen. Raadpleeg bij twijfel de fabrikant of de apotheekhoudende arts. Gebruik nooit medicijnen waarvan de koelketen aantoonbaar is onderbroken, tenzij de fabrikant dit expliciet toestaat. Een temperatuurregistratie op afstand maakt het achteraf reconstrueren van de temperatuurhistorie veel eenvoudiger.

Wat zijn de wettelijke verplichtingen van een apotheek bij stroomuitval?

Apotheken in Nederland zijn op grond van de Geneesmiddelenwet en de Good Pharmacy Practice (GPP-richtlijnen) verplicht om de kwaliteit van geneesmiddelen te waarborgen, ook tijdens calamiteiten zoals stroomuitval. Dat betekent concreet: het bijhouden van temperatuurlogs, het documenteren van afwijkingen en het hebben van een calamiteitenprocedure.

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) verwacht dat apotheken aantoonbaar kunnen maken dat de koelketen niet is onderbroken, of anders dat zij direct actie hebben ondernomen. Ontbreekt die documentatie, dan kan de inspectie dit aanmerken als een tekortkoming in de kwaliteitsbewaking.

Concreet betekent dit dat je als apotheker moet kunnen aantonen:

Wanneer de stroomstoring begon en eindigde
Welke temperaturen zijn gemeten tijdens de storing
Welke beslissingen zijn genomen over medicijnen die mogelijk zijn blootgesteld aan afwijkende temperaturen
Of patiënten of leveranciers tijdig zijn geïnformeerd

Zonder automatische registratie is dit vrijwel onmogelijk sluitend te documenteren, zeker als de storing ’s nachts of in het weekend plaatsvindt.

Hoe zorg je voor continue temperatuurbewaking zonder netstroom?

Continue temperatuurbewaking zonder netstroom is mogelijk met draadloze, zelfstandig werkende meetapparaten die op batterijen functioneren en via het gsm-netwerk meldingen sturen. Zo ben je niet afhankelijk van een internetverbinding of stroomaansluiting om te weten wat de temperatuur in je koelkast is.

Apparaten zoals de Mobeye ThermoGuard meten continu de temperatuur en sturen direct een alarm naar jouw telefoon, per sms of pushmelding, zodra de grenswaarde wordt overschreden. Dat werkt ook als de stroom in de apotheek volledig is uitgevallen, omdat het apparaat op eigen batterijvoeding draait en communiceert via het mobiele netwerk.

Voor apotheken die ook een logboek willen bijhouden voor inspectiedoeleinden, biedt de ThermoGuard TwinLog de mogelijkheid om temperatuurdata continu te registreren. Zo heb je altijd een aantoonbaar overzicht van de temperatuurhistorie, ook als er niets mis is gegaan. Dat is precies de documentatie die de IGJ verwacht.

Wat moet er in een noodprocedure voor stroomuitval staan?

Een noodprocedure voor stroomuitval in een apotheek moet minimaal beschrijven wie verantwoordelijk is, welke stappen direct worden gezet, hoe de koelketen wordt bewaakt, en hoe patiënten en leveranciers worden geïnformeerd. De procedure moet schriftelijk vastgelegd zijn en voor alle medewerkers toegankelijk zijn, ook als digitale systemen niet beschikbaar zijn.

Een goede noodprocedure bevat in ieder geval de volgende onderdelen:

Verantwoordelijkheden: wie neemt de leiding bij een stroomstoring, ook buiten kantooruren?
Directe acties: koelkasten gesloten houden, temperatuurlog starten of controleren, noodstroom activeren indien aanwezig
Communicatie: contactlijst met leveranciers, patiënten met kritieke medicatie en de technische dienst
Beslisprotocol medicijnen: wanneer worden medicijnen afgekeurd, wie neemt die beslissing?
Documentatie: vastleggen van tijdstippen, temperaturen en genomen maatregelen voor het dossier
Evaluatie: na afloop de procedure beoordelen en zo nodig aanpassen

Een noodprocedure is pas echt effectief als de bewaking automatisch werkt. Als je er zelf bij moet zijn om te constateren dat er iets mis is, ben je al te laat.

Welke apparatuur heeft een apotheek nodig om stroomstoringen op te vangen?

Om stroomstoringen goed op te vangen heeft een apotheek drie soorten apparatuur nodig: een systeem dat de stroomuitval direct detecteert en meldt, een oplossing voor continue temperatuurbewaking die onafhankelijk van netstroom werkt, en optioneel een noodstroomvoorziening voor kritieke systemen. De combinatie van deze drie zorgt voor volledige dekking.

Stroomuitvaldetectie

Een Mobeye PowerGuard detecteert direct wanneer de netstroom wegvalt en stuurt automatisch een melding naar jouw telefoon. Het apparaat werkt op een interne batterij zodra de stroom uitvalt, zodat de melding ook daadwerkelijk aankomt. Zo weet je binnen minuten dat er een probleem is, ook als je niet in de apotheek bent.

Temperatuurbewaking zonder stroom

Naast een stroomuitvalmelder heb je een temperatuursensor nodig die op eigen batterijvoeding blijft werken. De eerder genoemde ThermoGuard-lijn van Mobeye is hier specifiek voor ontworpen: meten, loggen en alarmeren via het gsm-netwerk, zonder wifi en zonder vaste stroomaansluiting. Voor apotheken met meerdere koelkasten of een aparte koelopslag is het verstandig om per ruimte een sensor te plaatsen.

Combinatieoplossingen

Voor apotheken die ook inbraakbeveiliging willen combineren met stroomuitvaldetectie, biedt de Mobeye CombiGuard een alles-in-één oplossing. Dit apparaat combineert meerdere bewakingsfuncties in één compact systeem, draadloos en eenvoudig te installeren, zonder monteur of bekabeling.

Een apotheek die goed is voorbereid op stroomstoringen investeert niet alleen in apparatuur, maar ook in automatische bewaking die dag en nacht actief is. Je hoeft er dan zelf niet bij te zijn om te weten wat er in je apotheek gebeurt. Wil je weten welke combinatie het beste past bij jouw situatie? Neem contact op met Mobeye voor een vrijblijvend adviesgesprek.

Veelgestelde vragen

Hoe snel moet ik reageren als de stroom in mijn apotheek uitvalt?

Idealiter reageer je binnen 15 tot 30 minuten na het begin van de stroomstoring, omdat de temperatuur in een koelkast al na een uur merkbaar kan stijgen. Met een automatisch alarmsysteem zoals de Mobeye PowerGuard ontvang je direct een melding op je telefoon, zodat je ook buiten openingstijden snel kunt handelen. Hoe sneller je ingrijpt — koelkasten gesloten houden, noodstroom activeren of medicijnen verplaatsen — hoe groter de kans dat de koelketen intact blijft.

Wat doe ik als ik niet zeker weet of medicijnen nog bruikbaar zijn na een stroomstoring?

Raadpleeg altijd eerst de temperatuurregistratie om te achterhalen hoe lang en hoe ver de temperatuur is afgeweken. Neem vervolgens contact op met de fabrikant of leverancier van het betreffende geneesmiddel; zij kunnen op basis van de gemeten waarden aangeven of het product nog veilig gebruikt kan worden. Gebruik medicijnen nooit op eigen oordeel als er twijfel bestaat over de koelketen — de veiligheid van de patiënt staat altijd voorop.

Hoe vaak moet ik mijn noodprocedure voor stroomuitval testen en bijwerken?

Experts raden aan om je noodprocedure minimaal één keer per jaar te evalueren en na elke daadwerkelijke stroomstoring te herzien op basis van wat er goed of minder goed ging. Voer daarnaast periodiek een oefening uit met je team, zodat iedereen weet welke stappen te zetten — ook nieuwe medewerkers. Zorg er ook voor dat contactlijsten, verantwoordelijkheden en apparatuurinstellingen up-to-date zijn, want verouderde informatie in een noodprocedure is net zo gevaarlijk als het ontbreken ervan.

Kan ik temperatuurbewaking combineren met mijn bestaande beveiligingssysteem?

Ja, dat is in veel gevallen mogelijk en zelfs aan te raden. Oplossingen zoals de Mobeye CombiGuard combineren stroomuitvaldetectie, temperatuurbewaking en inbraakbeveiliging in één compact systeem, zonder dat je aparte installateurs of bekabeling nodig hebt. Door bewakingsfuncties te integreren, heb je één centraal overzicht van alle meldingen en hoef je niet meerdere losse systemen te beheren.

Wat zijn de meest gemaakte fouten bij de voorbereiding op stroomstoringen in apotheken?

De meest voorkomende fout is het ontbreken van een automatisch alarmsysteem, waardoor een storing pas wordt ontdekt als de schade al is aangericht — bijvoorbeeld de volgende ochtend. Andere veelgemaakte fouten zijn: geen schriftelijke noodprocedure hebben, temperatuurlogs niet bijhouden (of alleen handmatig), en vergeten om de batterijen van noodapparatuur regelmatig te controleren. Een goede voorbereiding betekent dat je systemen het werk doen, ook als er niemand aanwezig is.

Moet ik mijn verzekeraar informeren na een stroomstoring waarbij medicijnen zijn aangetast?

Ja, in de meeste gevallen is dat verstandig en soms zelfs verplicht op grond van je verzekeringsvoorwaarden. Veel apotheekverzekeringen dekken schade door stroomuitval, maar vereisen wel dat je kunt aantonen wat er is gebeurd — inclusief tijdstippen en temperatuurgegevens. Een automatisch temperatuurlogboek is hierbij onmisbaar: het vormt het objectieve bewijs dat je nodig hebt bij een schadeclaim.

Is batterijgevoede temperatuurbewaking ook geschikt voor apotheken met meerdere koelunits?

Absoluut. Batterijgevoede sensoren zoals de Mobeye ThermoGuard zijn modulair inzetbaar, wat betekent dat je per koelkast, koelruimte of vriezer een aparte sensor kunt plaatsen. Alle meldingen komen samen op één centrale app of via sms, zodat je altijd een volledig overzicht hebt van alle koelunits tegelijk. Voor grotere apotheken of apotheken met een aparte koelopslag is het zelfs sterk aan te raden om elke ruimte afzonderlijk te monitoren, omdat temperatuurverschillen per unit sterk kunnen variëren.

Mobeye – security. anywhere. anytime.